Natuur en milieu

Natuur zorgt voor een omgeving waar het goed wonen is. Ze maakt niet alleen mensen gezonder en creatiever, maar zwengelt de economie en werkgelegenheid aan. Bovendien is ze de beste en goedkoopste bescherming tegen hittegolven en wateroverlast. Haar beschermen is dus letterlijk van levensbelang.

Steeds meer mensen genieten van die natuur in hun (moes)tuin of het park in de buurt. De zuurstof die we inademen, het water dat we drinken, de rust die natuur biedt, heeft iedereen broodnodig. Ook mensen en organisaties delen dat besef. De initiatieven van onderuit zijn talrijk.

Natuur verbindt mensen

In elke gemeente vind je intussen partners om iedereen te overtuigen mee te werken aan een sterk en ambitieus lokaal milieu- en natuurbeleid.

Bij de opstart van volks- en samentuinen voorzien we een opleiding rond gezond tuinieren zonder pesticiden. Daarbij stimuleren we het kweken en verwerken van vergeten groenten en fruit. Tuinen als deze bevorderen niet alleen de solidariteit tussen generaties en het geestelijk welbevinden, maar brengen lokale gezonde voeding dichter bij de inwoners.

Groen Affligem wil scholen actief aanzetten om een eigen schoolmoestuin te starten en hun speelruimte een avontuurlijke groene invulling te geven. Ook op openbare speelruimten hoeven niet steeds dure speeltoestellen te staan. Liever gaan we op zoek naar bondgenoten om natuurlijke speelruimten in te richten, op maat van jong en oud.

Met een steunpunt ecologisch tuinieren willen we alle inwoners aanzetten om hun eigen (moes)tuin op een natuurvriendelijke manier in te richten en te onderhouden. Talent en expertise vinden we bij de doorgewinterde ecotuinliefhebbers.We nodigen hen uit hun kennis en expertise te delen. Ook op die manier brengen we mensen samen.

Natuur en bos versterken

Waar veel bos is, kan de natuurwaarde nog verbeteren. Waar weinig bos is, betekent elke bijkomende hectare winst voor de natuur. Er resten ons vooral wat geïsoleerde bosrestanten. Die versterken we opnieuw en we verbinden ze met elkaar. Zo kan de natuur zich in grotere gehelen ontwikkelen.
Groen Affligem wil gaan voor minimaal één vierkante meter bijkomende natuur en bos per inwoner per jaar. Van bij het begin betrekken we zoveel mogelijk mensen bij alle initiatieven voor natuur- en bosuitbreiding.

Voor het beheer van bestaande natuurgebieden en niet-gebruikte gemeentegronden gaan we op zoek naar breed gedragen verbanden. Natuurverenigingen krijgen hierin een centrale rol. Elke geïnteresseerde inwoner is welkom om actief mee te werken. We bieden deze verenigingen ondersteuning om de beheerswerken uit te voeren én te genieten van de resultaten.

De natuur wordt oordeelkundig opengesteld voor iedereen die er respectvol in wil vertoeven, met bijzondere aandacht voor zorgbehoevende en minder mobiele inwoners. Bepaalde delen kunnen in specifieke seizoenen afgesloten worden zodat dieren zich kunnen voortplanten.

Affligem neemt onmiddellijk deel aan de gemeenschappelijke beleidsstrategie voor groene infrastructuur. Ze werkt daarvoor haar lokale beleidsstrategie uit. Op die manier kunnen we als gemeente de promotor worden van een sterke en blijvende blauwe en groene infrastructuur nl. onze waterwegen en groene gebieden.

Natuur in het dorp

Natuur hoort niet enkel thuis in reservaten of groene bufferstroken, maar ook dichtbij mensen. Groen Affligem wil straatgroen, gevelgroen en groendaken stimuleren als voorbeelden van plantengroei in woonkernen. Ze leveren schaduw als het zonnig is, bufferen water als het nat is en koelen door verdamping als het heet is.

De omgevingsvergunning met bouw- en milieuvergunningen in één biedt kansen om bij elke bouwaanvraag de natuurwaarde op het perceel te onderzoeken. Het lokale bestuur moet hieraan bepalingen koppelen rond natuurbijdrage voor 10% groenblauwe infrastructuur als minimum richtlijn. Die richtlijnen bestaan toch ook voor parkeerplaatsen, nokhoogtes en energieprestaties? Bij grotere woonprojecten, kantoorcomplexen en voorzieningen zoals scholen en rusthuizen pleiten we voor een semi-publieke inrichting van het groene gedeelte. Zo kunnen de omwonenden mee genieten.We zorgen ervoor dat elke inwoner natuur kan vinden op wandelafstand, buurtgroen als toegankelijke rustplek op korte afstand of minder dan 400 m en grotere bos- en natuurgebieden met een gevarieerde functie op een iets ruimere wandelafstand.

Verstandig groenbeheer

Waar voelen kleine en grotere planten en dieren zich echt thuis? In een gemillimeterd parkgazon of een gevarieerd grasland? In de buurt van kortgesnoeide straatbomen of mooi uitgegroeide kruinen met bloemen en vruchten?

Groen Affligem wil de visie over Harmonisch Park- en Groenbeheer van het Agentschap Natuur en Bos (ANB) toepassen en zo het beheer van het openbaar groen verduurzamen. De juiste combinatiekeuze van bomen, heesters en kruidachtigen stimuleert de biodiversiteit en brengt afwisseling en kleur in het openbaar groen.

Zo zetten we in op het creëren van nest- en schuilgelegenheid, prioritair voor de meest kwetsbare soorten. Ook beheren we de bestaande waterwegen met het oog op biodiversiteit, erosiebestrijding en preventie van wateroverlast.

Zonder is gezonder

Groen Affligem wil een onmiddellijke stop op herbicidengebruik bij de gemeentelijke diensten. We willen nadien ook naar een volledige afbouw van pesticidengebruik door het gebruik bij particulieren te reduceren en de promotie van de agro-ecologische en duurzame landbouw. Die stimuleren we door hoevewinkels, boerenmarkt, biolandbouw,  .... De bestaande Boerenmarkt krijgt van ons de nodige ondersteuning om ze verder/opnieuw te laten uitgroeien. Op die manier verzekeren we haar voortbestaan en het lokale aanbod.

Via lokale initiatieven met betrokkenheid van de lokale handelaars zetten we echt in op de directe keten. Ook eetbaar groen in de straat verhoogt de duurzaamheid. Zo wordt de sierplant een bessenstruik, de grondbedekker een aardbeienplant, de tropische parkboom een perenboom.

De luchtkwaliteit in Vlaanderen en Brussel scoort globaal bijzonder pover. Daarom willen we met lokale ingrepen de invloed van de drukke verkeersassen als de E40 en de Brusselbaan beperken en zo zorgen voor een betere luchtkwaliteit.

Klimaat robuust

Groen Affligem eist dat het gemeentebestuur onmiddellijk intekent op het vernieuwde Burgemeestersconvenant en eindelijk een inhaalbeweging maakt… In het kader hiervan stellen we een ambitieus lokaal klimaatplan op. We streven ernaar van Affligem tegen 2050 een klimaatneutrale gemeente te maken. Dit actieplan is het instrument om de inspanningen van de lokale overheid te monitoren en te evalueren. Daarbij zorgen we voor voldoende financiële middelen om onze klimaatambities waar te maken. We rapporteren hierover op een duidelijke en transparante manier naar de bevolking.

Het lokale klimaatplan is voor Groen Affligem een participatief en democratisch traject. Burgers worden dus betrokken, mogen mee helpen en zelfs mede-eigenaar worden. Wij genieten op onze beurt van nieuwe ideeën door de expertise, ervaring en kennis van onze inwoners. Binnen het gemeentebestuur zelf is het klimaatplan een zaak van alle gemeentelijke diensten over alle beleidsdomeinen heen.

Bij aanvang van projecten wordt systematisch een klimaatcheck ingebouwd. Daarbij gaan we na hoe de natuur een buffer kan vormen. We gaan voor het toepassen en zelfs nog verscherpen van de betonstop. Hierbij evalueren we niet-ingevulde bouwgronden en agrarisch vastgoed dat niet langer voor landbouw wordt gebruikt.

Het lokale bestuur geeft zelf het goede voorbeeld door het eigen patrimonium
‘klimaatrobuust’ te maken. We denken hierbij aan recuperatie van regenwater, doorlatende verharding, infiltratie, groene gevels, groendaken en zo meer. Deze projecten maken we toegankelijk om ook inwoners, bedrijven, buurten te inspireren.

Groen Affligem wil een klimaatloket dat burgers informeert, ondersteunt en stimuleert om hun eigen woning, tuin en buurt ook zelf ‘klimaatrobuust’ in te richten.

Slim waterbeheer

Waterellende bij hevige stortbuien, waterschaarste in warme zomerperiodes. Het antwoord op deze tegenstrijdigheid ligt in het bufferen van water. Op vele plaatsen kan waterbuffercapaciteit samengaan met natuurontwikkeling. Die plaatsen kunnen ook stiltegebieden zijn. We kunnen dus verschillende voordelen koppelen aan noodzakelijke ingrepen voor waterbuffering.

Groen Affligem wil binnen woonkernen inventief omgaan met het water dat uit de hemel valt. We gebruiken het opnieuw en bufferen ook in open grachten of door een ruime ondiepe vijver aan te leggen in een buurtparkje. Zelfs publieke pleinen kunnen zo ontworpen worden dat ze in nood het water verzamelen.

De ontdubbeling van de waterafvoer met hemelwater en vuil water is pas effectief als het volledig is gerealiseerd. Het gemeentebestuur moet hieraan extra aandacht besteden, voldoende middelen voorzien en een goede planning opmaken. Groen Affligem wil daarom waar mogelijk inzetten op open afvoersystemen voor hemelwater zoals grachten. Ook krijgen inwoners ondersteuning die hun afvoer moeten ontdubbelen.

In Affligem willen we in elk geval bekijken waar waterneutrale wijken mogelijk zijn. Alle hemelwater wordt er gebruikt of geïnfiltreerd in de bodem binnen de wijk. Hemelwater wordt liefst niet meer afgevoerd.

Ons gemiddeld drinkwaterverbruik bedraagt 110 liter per gezin per dag. Voor slechts de helft van dit waterverbruik is drinkwaterkwaliteit nodig. Voor de was, het toilet of het begieten van de tuin kan gemakkelijk kan iedereen andere waterbronnen gebruiken zoals de regenwaterput. Daarom willen we inwoners stimuleren om regenwater te recupereren en opnieuw te gebruiken.

Energie

Een lokaal bestuur heeft de kans om in te grijpen zowel in het energieverbruik als in de energieproductie en -distributie. Met energiezuinige gebouwen, zowel openbare als woningen, kan je bovendien heel wat klimaatwinst boeken. Als lokaal bestuur willen we hierin mee het verschil maken. Groen Affligem wil inwoners inspireren door binnen het gemeentelijk apparaat een energiezuinig beleid te voeren. Ons ambitieus doel is binnen de eigen gemeentelijke diensten en het gemeentelijk patrimonium tegen 2030 volledig klimaatneutraal te zijn.

Maar we willen ook financiële steun voorzien voor energiebesparende werken aan scholen, jeugdlokalen en buitenschoolse kinderopvang, gekoppeld aan sensibilisering bij de kinderen. Door de energiefactuur omlaag te brengen, gaan de vrijgekomen middelen naar andere projecten.Verder bieden we energiescans, trajectbegeleiding op maat en een doordacht premiebeleid aan voor het verhogen van de energie-efficiëntie van particuliere woningen. Kansarmen, bij wie een hogere efficiënte kan bijdragen aan het beperken van de schuldopbouw, verdienen onze bijzondere aandacht.

We stimuleren bedrijven in Affligem die mee hun schouders willen zetten onder een sterk klimaatbeleid. Dat kan door steun aan projecten rond het verhogen van energie-efficiëntie, het sluiten van materiaalkringlopen en het aanleveren van groene stroom. Maar ook een subsidie voor een "potentieelscan", die de mogelijke energiebesparing in kaart brengt, is een optie. Voorwaarde is dan wel dat deze maatregelen nadien effectief uitgevoerd worden.

Groen Affligem wil de lokale, gedecentraliseerde productie en distributie van hernieuwbare energie opdrijven. Daarvoor hebben we een analyse van de potentiële energiebronnen binnen onze gemeente nodig om die maximaal te benutten. Dat kan door kleinschalige, decentrale energieopwekking te stimuleren b.v. (via een participatieve aanpak voor windenergie) door mee te werken aan het opstarten van windmolens. We onderzoeken ook waar niet bruikbaar afval kan worden gerecycleerd en toch nuttig blijft.

Groen Affligem wil een voortrekkersrol spelen in de verdere ontwikkeling van het vervoer van groene en collectieve warmte via de nieuwe generatie warmtenetten. Een lokaal warmteplan op basis van energiegegevens, (mogelijke) warmtebronnen en woningtypes is hierbij noodzakelijk. Op basis daarvan gaan we aan de slag om de lokale regelgeving aan te passen en samenwerkingen op te zetten.

Afval, zwefvuil en sluikstorten

Slim omgaan met afval is een absolute noodzaak voor een klimaatvriendelijke gemeente. Groen Affligem wil het voortouw nemen in de overgang van een verbruik- (lineair) naar een herbruikeconomie (circulaire). We kunnen hierin als lokaal bestuur een belangrijke rol spelen.

Daarom gaan we voor een groen afvalbeleid met aandacht voor zowel het beperken van afval als de recyclage ervan. Een gericht subsidiebeleid en het tot stand brengen van toegankelijke recyclage zijn hierin belangrijke peilers. Zo kunnen mensen in hun buurt recycleren via mobiele containerparken of lokale sorteerpunten. Ook het aanmoedigen van lokale handelaars, bedrijven, scholen en organisatoren van evenementen helpt de afvalberg beperken.

Tussen 2019 en 2024 moet de erkenning van veel afvalintercommunales verlengd worden. Groen Affligem wil deze verlenging aangrijpen om haar ambities op te nemen in de nieuwe beheersovereenkomst met de afvalintercommunale. Die moet hierin de voorwaarde opnemen dat ze een voortrekkersrol inneemt in deze transitie naar de circulaire economie.

Zwerfvuil en sluikstorten terugdringen blijft een grote uitdaging. Groen Affligem wil een geïntegreerde aanpak. Dat kan door preventief sensibiliseren, curatief oplossen van concrete problemen en ten slotte met het repressief voeren van een handhavingsbeleid.
Bij het preventief sensibiliseren betrekken we alle inwoners van Affligem. We moedigen de organisatie en ondersteuning van plaatselijke zwerfvuilacties verder aan. Inwoners die regelmatig zwerfvuil verzamelen, worden ondersteund door de milieudienst. Het lokale bestuur voorziet in hun uitrusting en zet hen jaarlijks in de bloemetjes.

We willen ook zorgen voor voldoende vuilnisbakken en afvaleilandjes in de omgeving van gebouwen in gemeentelijk beheer en op het openbaar domein. Die moeten ook op regelmatige basis leeggemaakt worden. Op die manier creëren we de mogelijkheid om op een correcte manier van je afval af te raken.

Ten slotte willen we ook repressief optreden wanneer het gaat om zwerfvuil en sluikstorten. Groen Affligem wil gebruikmaken van GAS-boetes voor sluikstorters. Op sluikstorthotspots moet de plaatsing van (mobiele) camera's overwogen worden.